. Teebereza empeereza enkulu efuuka etaliiko nga ttiimu y’ebyokwerinda enoonyereza ku bikolwa ebiteeberezebwa. Ekivuddeko tekinnategeerekeka bulungi. Ebikwekweto byagala okugenda mu maaso, ebyokwerinda byagala okuziyiza ate obukulembeze bwetaaga okunnyonnyolwa. Ekitundu ekizibu kyatandika dda: okusalawo eky’okukola nga obukakafu tebunnatuuka.
. Mwegezeemu eddembe ly’okusalawo
. Ani ayinza okukkiriza okwawula enkola enkulu? Ani ayinza okukkiriza ebiva mu kukola emirimu? Ani atwala obuyinza singa omuntu oyo aba taliiwo? Ebibuuzo bino biba bya kwetegeka, nga waliwo obudde okugonjoola ebisuubirwa ebivuganya.
. Dduyiro alina okugatta abantu abalina okusalawo okwo. Okukoppa okw’ekikugu kwokka kuyinza okuba okw’omuwendo, naye ku bwakyo tekujja kuteekawo ngeri ttiimu y’obukulembeze gy’ekkiriza ekikolwa kya bizinensi ekitabangula.
. Gezesa entambula y’amawulire
. Amawulire agasooka gatera obutaba majjuvu era nga gasobola okuddamu okutunulwamu. Okunnyonnyola okulungi kwawula ensonga ezitunuuliddwa, endowooza ezikola n’ebibuuzo ebinoonyezebwa. Kino kiyamba abakulembeze okukola nga tebatwala nnyonyola ya kiseera ng’enkomerero ekakasiddwa.
. Mu kiseera ky‟okukola dduyiro, saba abeetabye mu kukola dduyiro okuleeta amawulire ge bandikozesezza ddala. Weetegereze ebibulamu: okukosebwa mu bizinensi, obwesige, nsalesale w’okusalawo, eby’okulonda oba endagamuntu y’omuntu avunaanyizibwa ku kulongoosa okuddako.
. Muteekemu n’ebintu ebya bulijjo ebisinziirako
. Ensonga esinga okubeera ey’akazannyo si y’esinga okuba ey’omugaso. Olukalala lw’abakwatagana olutaliiwo, okutuuka ku nkola y’okuzzaawo oba okwesigama ku mugabi kiyinza okufuuka ekisalawo ng’ebikozesebwa ebya bulijjo tebiriiwo.
. Kola ng’oyita mu bintu ebyo. Abantu abatuufu basobola okutuuka ku bannaabwe? Basobola okufuna amawulire ge beetaaga? Obuvunaanyizibwa obw’ebweru butegeerekeka? Dduyiro afuna omugaso gwe bw’azuula enkyukakyuka eyinza okukolebwa.
. Weetegereze nga togifudde muzannyo
. Abeetabye mu kutendekebwa balina okusobola okunnyonnyola obutali bukakafu, okusaba obuyambi n‟okusomooza endowooza. Dduyiro eyategekebwa okukakasa kyokka nti enteekateeka ekola, kizibuwalira okuzuula w’etakola.
. Wandiika ebyasalibwawo, amawulire agaaliwo mu kiseera ekyo n’ebifo obuvunaanyizibwa we bwatategeerekeka bulungi. Ekigendererwa kwe kulongoosa enkola y’okuddamu, omuli n’engeri abantu gye bakolaganamu.
. Ggalawo loopu oluvannyuma lw’okukola dduyiro
. Okukubaganya ebirowoozo okusembayo kulina okuvaamu ensengeka ennyimpi, ey’obwannannyini ey’okulongoosa. Okulongoosa olukalala lw’abakwatagana, okunnyonnyola okukkiriza, okukyusa omusingi gw’okulinnyisa omutindo oba okwegezaamu mu kugabanya kiyinza okuba eky’omugaso okusinga okufulumya ekiwandiiko ekirala ekiwanvu.
. Mukkiriziganye engeri enkyukakyuka gye zinaakeberebwamu. Omulimu oguddako gusobola okuddamu okutunuulira okusalawo kwe kumu wansi w’ebiziyiza eby’enjawulo, okulaga oba ekitongole kirongooseddwa mu bwetegefu bwakyo okusinga okumala gaddiŋŋana olukiiko.
. Okwetegeka kuleeta engeri ey’okugabana ey’okusalawo ddi ensonga lwe zikyatuuka.
.
Endowooza okuva mu Kabineti
The Cybersecurity Cabinet

