Yindula nde kisalu mosi ya mfunu me kuma diaka ve na ntangu kimvuka ya lutaninu ke sosa kuzaba mambu yina bo ke yindula nde yo ke salama. E kuma ke kiatoma zayakana ko. Ba operations ke zola kulandana, sécurité ke zola confinement mpe kimfumu ke na nsatu ya ntendula. Kitini ya mpasi ke na kusalama dezia: kubaka lukanu ya mambu yina bo fwete sala na ntwala nde mambu ya sikisiki kukwisa.
Kusala repetition ya banswa ya desizio .
Nani lenda ndima kukatula ngidika mosi ya mfunu? Nani lenda ndima malanda ya kisalu? Nani ke bakaka kisika kana muntu yina kele ve? Bangyufula yai kele ya kuyidika, ntangu kele ti ntangu ya kuyidika mambu yina bantu kevingila yina ketesanaka.
Kisalu mosi fwete vukisa bantu yina kele ti balukanu yina. Simulation ya technique mpamba lenda vanda na mfunu, kansi yau ta tula ve na yau mosi mutindu kimvuka ya ba ntwadisi ke pesa nswa ya kusala kisalu ya mumbongo yina ke bebisa mambu.
Meka mutindu bansangu ke tambula
Mbala mingi bansangu ya ntete ke vandaka ve ya kukuka mpi bo lenda soba yo. Nsangu ya mbote ya nkufi ke swaswanisaka mambu yina me talana, ba hypothèses ya kisalu na ba ngiufula yina ba ke na kusosa kuzaba. Dyambu yai kesadisaka bamfumu na kusala mambu kukonda kubaka ntendula ya ntangu fyoti bonso nsuka ya bo mendimisa.
Na ntangu ya kusala ngalasisi, lomba bantu yina ke sala ngalasisi na kubasisa mukanda ya nkufi yina bo ta sadila kibeni. Tala mambu yina ke konda: bupusi ya mumbongo, kutula ntima, bilumbu ya nsuka ya kubaka balukanu, mambu yina nge lenda pona to kimuntu ya muntu yina kele ti mukumba ya kusala mambu ya mpa yina ke landa.
Tula mpi bima ya mpamba-mpamba
E nsaka zisundidi o mfunu ke ntangwa zawonso ko zisundidi o mfunu. Liste ya ba contacts yina kele ve, kukota na systeme ya kuvutula to kukangama na muntu yina ke pesaka bima lenda kuma mfunu mingi kana bisadilu ya mbala na mbala kele ve.
Sala na nzila ya mambu yina ya fioti-fioti. Nga wantu afwana balenda mokena yo muntu yo nkwandi? Nga balenda baka e nsangu zina bavuidi o mfunu? Keti bo kebakisaka mikumba ya nganda? E nsaka zitambulanga mfunu vava zisonganga nsobani zilenda vangama.
Tala kukonda kukumisa yo nsaka .
Bantu ke kota na kisalu fuana zaba kutendula mambu ya kukonda kivuvu, kulomba lusadusu mpe kutula ntembe na ngindu mosi. Kisalu yina bo me sala kaka sambu na kundimisa nde pula yango ke sala ke salaka nde yo vanda mpasi na kuzaba kisika yina yo ke salaka ve.
Sonika balukanu, bansangu yina vandaka na ntangu yina mpi bisika yina mukumba kumaka ve pwelele. Lukanu kele ya kutomisa mutindu ya kupesa bamvutu, ti mutindu bantu ke salaka kumosi.
Kanga nzila na nima ya kusala ngalasisi
Disolo ya nsuka fwete basisa mambu ya nkufi mpi ya bo me yidika sambu na kutomisa mambu. Kuyidika lisiti ya bantu yina nge lenda solula ti bo, kutendula mbote-mbote kundimama, kusoba ndilu ya kutomisa to kusala ngalasisi ya kupesa kisalu lenda vanda mfunu mingi kuluta kubasisa mukanda yankaka ya nda.
Ndima mutindu bo ta tala bansoba yina. Kisalu yina kelanda lenda tadila dyaka lukanu yina mosi na nsi ya mambu ya kuswaswana, sambu na kumonisa kana kimvuka metomisa mutindu na yo ya kuyilama na kisika ya kuvutukila kaka lukutakanu.
Kuyilama ke salaka mutindu ya kukabula sambu na kubaka lukanu ntangu mambu ya kieleka ke kuma kaka.
Dibanza mosi ya me katuka na Kabinete .
The Cybersecurity Cabinet

