Security report gaw hpaji masa hku nna hkrak rai nna, ningbaw ningla hpung langai hpe hpa galaw na hpe n chye ai sha naw tawn da ya lu ai. Sakse hte dawdan ai lam lapran hta n bung ai lam law law lang dan dawng wa ai: ndai sawk sagawn ai lam gaw hpaga lam a matu hpa lachyum pru ai, dai a majaw hpa galai shai ra ai kun?

Ahkyak ai magam bungli kaw nna hpang u .

Customer ni a order hpe madi shadaw ya ai application langai hpe myit yu ga. Dai application hta gawng kya ai lam langai gaw hpaji masa ni nga ai, raitim, dai a ahkyak ai lam gaw, dai hpaga lam gaw hpa a matu jai lang ai, shi hparan ai shiga ni hte, jahkring kau ai aten hta nga ai kaga ladat ni hta mung madung nga ai.

Dai majaw akyu rawng ai bawngban ai lam gaw, magam bungli kaw nna hpang wa ai. Ndai masa hta gara customer a ga sadi, bungli galaw ai lam (sh) kam hpa mai ai matut mahkai lam ni gaw madung nga ai kun? Ndai lam gaw hpaji masa hku nna grai sawng ai masa hpe lachyum shapraw ra ai masa hpe gaw gap ya ai.

Mu tam ai lam hpe shi a akyu hte garan ginhka u

Mu tam ai lam gaw, mu mada ai masa hpe tsun dan ai. Consequence ngu ai gaw, dai masa gaw masa lam langai ngai hta hpa hpe ahkang jaw lu ai hpe tsun dan ai. Dai lahkawng hpe kayau kaya galaw ai gaw, shiga langai hpe ninghkap na matu yak nna, dawdan lam hpe madu na matu yak shangun ai.

Myit sawn sumru ai lam a chain hpe san yu u. Gumlau wa gaw gara access hpe ra na kun? Gara jat nna sawn la ai lam ni ra ai kun? Gara sakse ni hpe shinggyin la lu nna, gara daw hpe n jep yu shi ai kun? N-gun ja ai hku jep joi ai lam gaw dai lamu ga jarit hpe mu lu shangun ai.

Hpang na dawdan lam hpe asan sha tsun dan u .

Ningbaw ningla bawngban ai lam gaw, arung arai lam langai hpra hpe dawdan ai lam langai hte matut mahkai da ai shaloi, grau nna akyu pru wa ai. Dai dawdan lam gaw, sharai la na matu gumhpraw jaw na, galaw sa wa ai lam hpe galai shai na, shadawn sharam sha hpaw shadan dan ai lam hpe hkap la na (sh) ahkyak ai n teng n man ai lam hpe sawk sagawn na matu rai na re.

Dai hpaji jaw ga hta dependencies hte madu langai lawm ra ai. Business madu langai gaw, jahkring kau ai hpe hkap la mai ai kun ngu dawdan nga ai laman, hpaji hpung langai gaw, gram lajang ai lam hpe galaw mai ai. Lit lahkawng yan hpe mu lu hkra galaw ra ai.

Gara hku rawt jat wa na hpe tsun dan u .

Tracker kaw na action langai hpe pat kau ai gaw uphkang lam hte seng ai mabyin langai mi re. Assurance gaw, seng ang ai n-gun madun ai lam galai shai mat sai ngu ai sakse ra ai. Dai manghkang hta hkan nna, dai gaw bai chyam dinglik ai, ahkang aya hpe bai maram yu ai, bai gram lajang ai lahkam (sh) sadi jaw ai lam hpe gara hku galaw ai hta mu mada ai galai shai ai lam ni hpe tsun mayu ai rai na re.

Bungli garai n galaw shi yang, hpa hpe jep joi na hpe dawdan u. N rai yang uhpung langai mi gaw grai shakut shaja nna, shi a shara gara hku rawt jat wa ai hpe naw n lu tsun dan lu ai.

Hpang na bai maram yu na matu tatut galaw mai ai agenda langai

Ahkyak ai lam langai hpra a matu, ga san manga hpe shat sha ku ntsa kaw tawn da u: gara magam bungli gaw hkrit tsang hpa byin nga ai; myit tsang ai lam hpe gara sakse ni madi shadaw ya ai; gara hku dawdan ra ai; action hpe kadai madu ai; hte rawt jat galu kaba wa ai lam hpe gara hku madun na hpe tsun dan ai.

Ndai gaw, n tara ai hku jep joi ai lam hte zai ladat hpaji jaw ai lam lapran hta, Cabinet kaw nna yaw shada ai matut mahkai lam rai nga ai. Technical depth gaw naw ra nga ai. Business a matu lit la ai masha ni jai lang lu ai shaloi, shi a manu grau jat wa ai.

Akyu rawng ai report gaw board hpe madu na matu dawdan ai lam jaw nna, hpaji hpung hpe jep joi na matu galaw sa wa na lam jaw ai.

Matut hti na matu

NIST Cybersecurity Framework

Cabinet kaw na ningmu langai mi
The Cybersecurity Cabinet