. Bindzu ri nga ha va na tipholisi ta vuhlayiseki, oditi ya sweswinyana na mepe wa ndlela lowu nga na xikongomelo. Sweswo i masungulo lama pfunaka. Muvekisi wa ha fanele ku twisisa leswi vumbhoni byi swi simekaka hakunene, hi wahi makhombo lama saleke na leswi n’wini loyi a landzelaka a nga ha lavaka ku swi endla.

. Hlamusela xiboho u nga si kombela vumbhoni

. Xiendlo xa ku gingiriteka xi ni xiyimiso xa nkarhi ni xikongomelo. Xana xivutiso i ku ya emahlweni, ku lavisisa yini ku ya emahlweni kumbe ku rhangisa yini endzhaku ko heta? Nhlamulo yi kombisa leswaku hi rihi rungula leri nga ra nkoka.

. Sungula hi migingiriko ya bindzu na ku titshega loku seketelaka vuvekisi. Ndzavisiso lowu nga na xikalo xo koma wu fanele ku vula leswi wu nga swi simekaka eka nkarhi lowu nga kona na leswi saleke ehandle ka ku fikelela ka wona.

. Kambisisa vukulu bya xitiyisekiso lexi nga kona

. Vukona bya xiviko a byi hlamuseli ku hlanganisiwa ka xona. Hi wahi maendlelo lama kambisisiweke? Hi tihi tivhidiyo ni tindhawu tihi? Xana ntirho lowu a ku ri nxopaxopo wa matsalwa kumbe ku kamberiwa loku tirhaka? Xana swikumiwa swa nkoka endzhaku swi tiyisisiwile tanihi leswi lulamisiweke?

. Swivutiso leswi swi pfuneta ku simeka leswaku muendli wa xiboho a nga titshemba ku fikela kwihi eka vumbhoni. Va tlhela va sivela nkambisiso wun’we lowu pimiweke hi vukheta ku hlamuseriwa tanihi xitiyisekiso mayelana na nhlangano hinkwawo.

. Languta eka vun’wini bya matirhelo

. Ntirho wa vuhlayiseki wu titshege hi vanhu, mpfumelelo na maendlelo. Vutisa leswaku i mani loyi a nga na tisisiteme ta nkoka, i mani loyi a nga pfumelelaka ku cinca na leswaku ku humelela yini loko munhu wa nkoka kumbe muphakeri a nga kumeki.

. Mhaka yi nga ha va yi kongomile hi tlhelo ra xithekiniki ku yi lulamisa kambe hi tlhelo ra matirhelo ya tika hikuva mfikelelo, vutivi kumbe vulawuri swi hlanganisiwile. Sweswo swi khumba ku tirha na ku landzelelana ka ku lulamisiwa endzhaku ka nxaviselano.

. Endla leswaku ku nga tiyiseki ku vonaka

. Ku fikelela hi nkarhi wa ku gingiriteka hakanyingi swi ringaniseriwile. Swivutiso swin’wana swi ta tshama swi nga hlamuriwi, naswona switiyisiso swin’wana swi ta titshega hi rungula leri nyikiweke hi loyi a kongomisiweke. Swipimelo sweswo swi wela eka rungula ra xiboho.

. Nkambisiso lowu nga erivaleni wu hambanyisa swibumabumelo leswi tiyisisiweke, vuyimeri bya vufambisi na swivutiso leswi pfulekeke. Kutani ku kamberiwa kun’wana kumbe ku kamberiwa ka mutivi ku nga kongomisiwa laha swi nga ta cinca xiboho.

. Rhwala leswi kumiweke eka ku hlanganisiwa

. Ku gingiriteka swi pfuna swinene loko leswi swi kumiweke swi pona eka nxaviselano. Ku paluxiwa ka swilo swi fanele ku hundzuluxela eka swiendlo leswi thyiweke mavito, ku titshega na ntlhandlamano wa xiviri eka nkarhi wa ku hlanganisiwa.

. Swikumiwa swa inthanete swi tivisa endlelo ro anama ra vuxavisi. Swiboho swa nawu, swa timali na swa tikontiraka swi tshama swi ri eka vatsundzuxi lava faneleke. Ntirho wa Khabinete i ku nyika langutelo ra vuhlayiseki leri nga erivaleni leri vaendli volavo va swiboho va nga ri tirhisaka.

. Xikongomelo i xiboho xa vuvekisi lexi nga erivaleni na pulani leyi nga na vutivi bya leswi landzelaka.

. Langutelo ku suka eka Khabinete
The Cybersecurity Cabinet